Mens heeft een diepgewortelde voorkeur voor gebogen en rond
Door onze redactie
wetenschap ( nrc.nl dd. 02-09-2006 )
Rotterdam, 31 aug. @Gebogen vormen worden mooier gevonden dan hoekige
vormen. Deze voorkeur is diep geworteld in het menselijke zenuwstelsel. Dit
blijkt uit een onderzoek aan de Harvard Medical School waarbij proefpersonen
snel een oordeel gaven over in een flits (84 ms) getoonde voorwerpen. Het
onderzoek is gepubliceerd in het augustusnummer van Psychological Science.
Dat ronde vormen
algemeen als prettiger worden ervaren, werd al wel vermoed. In de
antroposofische bouwkunst worden rechte hoeken zelfs vermeden en domineren
ronde vormen. Ronde vormen in auto-interieurs zijn ook populairder dan rechte.
Maar in dit Harvard-onderzoek blijkt duidelijk dat het hier gaat om een
diepgewortelde voorkeur, die niet gemakkelijk teruggevoerd kan worden op andere
factoren. De proefpersonen moesten oordelen over een groot aantal tweetallen
van neutrale voorwerpen die vrijwel identiek waren maar op subtiele wijze
verschilden in de hoekigheid: een vierkant en een rond horloge, een rechte bank
met rechte kussens en een met meer ronde vormen. Het ging allemaal om neutrale
voorwerpen, waaraan niet gemakkelijk een inherente positieve of negatieve
betekenis kon worden gehecht (zoals een mes of een taart). Ook werden letters
en abstracte vormen in hoekige en ronde varianten getoond. Ter controle werden
ook voorwerpen getoond met ronde čn hoekige vormen: een tandrad, een zon met
puntige stralen. Al deze afbeeldingen werden door elkaar gepresenteerd, niet
paarsgewijs natuurlijk.
Dat het om een diepgelegen ‘primitieve’
voorkeur voor ronde vormen gaat, blijkt onder meer uit het feit dat er in de
reactietijd van de proefpersonen geen verschil te zien is tussen hoekige en
ronde vormen (beide rond de de 590 ms). De significant aanwezige voorkeur voor
ronde vormen is dus niet terug te voeren op een snellere verwerking van ronde
vormen door het visuele systeem, zoals wel eens is voorgesteld. De onderzoekers
benadrukken dat voorkeur voor of afkeer van voorwerpen in de werkelijkheid
natuurlijk sterk bepaald wordt door de betekenis en affectieve lading: een
hoekige reep chocolade is doorgaans populairder dan een fraai ronde slang. Maar
dat bijvoorbeeld ronde gezichten aantrekkelijker worden gevonden dan andere,
kan simpelweg aan die rondheid liggen.
Terug
naar: de homepage van Rob van Es of
neem eens nota van Beweging en
Verschijnsel (zie bladwijzer:
bolvormig- nummers 63 en 64)
31 augustus
|
|
|
|